Gid enn dimoun lokal

Mafate : rant apie dan sirk kot pena sime loto

Moris Insider·25 out 2026·9 minit lektir

Repons kourt : to kapav rant dan Mafate zis apie. Pena okenn sime loto ki rant dan sa sirk 14 kilomet lor 7-la, antoure ar bann miray ros mil met oter — enn parmi bann dernie landrwa abite an Frans kot pena okenn loto. Let, boutey gaz ek sak siman ariv par elikopter ; tou leres, twa osi ladan, ariv par bann santie. Se zisteman sa ki fer Mafate pa resanble okenn lot plas : enn lemond apar dan leker Larenion, klase patrimwann mondial UNESCO depi 2010 ansam ar bann piton, sirk ek ranpar lil-la. Ala kouma to rante, kot to dormi, ek ki to bizin kone avan atas to soulie.

Dernie bout Lafrans san sime loto

Mafate inn ne kouma enn refiz. Dan 18em ek 19em siek, bann esklav ki ti sove — bann « maron » — ti pe kasiet isi, protez par bann miray ki mem bann lekspedision pinitiv ti gagn difikilte pou travers ; tradision dir nom sirk-la sorti kot enn parmi zot bann sef. Plitar, bann ti-planter ki ti pous depi bann later kann inn vinn mont zot lakaz lor bann platform ros. Zot bann desandan touzour la : de-trwa santenn Mafatais, dan apepre dis zilet — sa bann plato abite pandi ant bann ravinn-la.

Modernite inn aret kot bann miray, ek sirk-la inn degaze : kouran sorti dan soley, raviteman sorti dan lesiel. Bann rotasion elikopter ranplas kamion livrezon, me fakter, li, ankor fer so laronn apie — plizir zour marse par semenn. An 2016, Mafate ti ena wit lekol ; pou kolez, bann zanfan zilet al intern « anba ». Sa pa enn dekor ni enn rezerv : se enn later vivan, ek isi to invite kikenn.

Bann laport pou rant dan sirk

Col des Bœufs se laport prinsipal — ek pli sinp-la. To ariv laba an loto atraver sirk Salazie, par Grand Îlet ek Le Bélier, ziska dernie bout enn sime forestie. Parking gardienn-la kout 5 € lazourne ek 14 € lanwit, zis kas, san rezervasion : bann zour kot ena boukou dimounn, li ranpli boner. Depi kol-la, enn gran santie desann dan lafore tamarin Plaine des Tamarins ek kontign ver La Nouvelle — lantre ideal pou enn premie fwa.

Bann marser ki abitie ena lezot laport. Col du Taïbit, depi sime Îlet à Cordes dan Cilaos, desann direk lor Marla : se sa pasaz-la ki bann marser servi pou atas bann sirk ansam. Col de Fourche ek La Brèche doub lakse depi mem sime forestie ki Col des Bœufs. Ek anba, bann santie Bas Mafate — santie Scout, santie Augustave — mont Rivière des Galets depi Deux Bras ek deservi Aurère ek bann zilet dan nor ; kont plis lefor, ek saler an plis. Maïdo, li, res avan tou enn balkon : depi 2 205 m dimounn vinn get sirk-la depi lao, me so desant ver Roche-Plate bien rapid, ekspoze, ek zis pou bann abitie.

Santie dan lafore tamarin Plaine des Tamarins, ant Col des Bœufs ek La Nouvelle, Mafate
Plaine des Tamarins, ant Col des Bœufs ek La Nouvelle : bann tamarin lamontagn tourne ar divan, souvan dan labrim. Foto : Rémih · CC BY-SA 4.0

Bann zilet : bann vilaz dan bout lemond

La Nouvelle se « kapital » sirk-la : pli gran zilet, poze ver 1 400 m lor enn plato lerb, ar so bann twatir tol kouler, so bann zit, so bann latab lakaz ek bann ti-laboutik kot pri bann labwason rapel twa zantiman ki tou inn ariv par elikopter. Marla, pli ot-la, get Trois Salazes anfas ek gard laport Taïbit ver Cilaos ; Roche-Plate viv anba miray Maïdo. Ek Bas Mafate aliagn so bann ti-vilaz — Aurère, Îlet à Malheur, Îlet à Bourse, Grand Place, Cayenne, Les Lataniers, Îlet des Orangers — pandi lao Rivière des Galets, pli sovaz ek bien mwins frekante ki lao sirk-la.

Depi enn zilet a lot, isi to pa « fer » kilomet, to travers ravinn : distans konte an er-tan, pa an born, ek enn trase ki paret kourt lor kart kapav kasiet 600 m desant ek otan monte. Se ritm Mafate — ek li ena enn lavantaz : li filtre. Apre premie ravinn, lafoul res deryer.

Bann lakaz ek bann lerb zilet La Nouvelle anba bann miray, sirk Mafate, Larenion
La Nouvelle, pli gran zilet Mafate : bann lakaz, lerb, enn lekol — ek pa enn sel loto. Foto : B.navez · CC BY-SA 3.0

Enn zour, de zour, enn travers : trwa formil

Dan lazourne. Ale-retour Col des Bœufs → La Nouvelle se gran klasik-la : 11,4 km, apepre 6 er-tan marse, 694 m denivle pou desann ek remonte. To sorti boner, to manz enn kari poul dan zilet-la, to remonte avan bann niaz aval kol-la. Se meyer « laport lese » pou kone si Mafate pe apel twa — spoiler : wi.

Dan de zour. Boukl ki nou prefere : desann La Nouvelle, dormi dan enn zit, apre Marla par Plaine des Tamarins, ek retourne anba Col de Fourche — ouswa pas Cilaos par Taïbit si to finn organiz enn loto lot kote. Enn nwit andan sanz natir vwayaz-la : aswar, kan bann marser lazourne inn remonte, sirk-la revinn trankil, ek lesiel zetwale, san okenn lalimier lavil, li enn parmi bann pli pir lor lil-la.

Trwa zour ek plis. Bann gran santie GR ki travers lil-la — R1, R2, R3 — zwenn dan Mafate, ek enn travers depi lao ziska anba (La Nouvelle, Marla, apre bann zilet Bas Mafate ek sorti par Rivière des Galets) rasanble tou seki sirk-la kone fer. Sa formil-la rant natirelman dan enn sirkwi 10 zour lor lil-la, kot Mafate, pou boukou dimounn, res pli gran souvenir.

Klerier zilet Marla anfas bann miray sirk Mafate, Larenion
Marla, zilet pli ot dan sirk-la, gard laport Col du Taïbit ver Cilaos. Foto : Rémih · CC BY-SA 4.0

Dormi ek manze dan sirk

Preske tou bann zit Mafate marse an demi-pansion : kont 60 a 75 € par dimounn pou dine, lili ek ti-dezene. Lor latab, kwizinn kreol lor dife dibwa — kari poul, rougay sosis, bann grin, rom aranze lakaz — servi lor gran latab, ar bann zistwar met zit-la an kado. Rezerv boner, serye : bann wikenn, vakans lekol ek sezon sek ranpli plizir semenn, parfwa plizir mwa alavans.

Trwa refleks teren : amenn kas (pena okenn ATM dan sirk-la, ek kart san kontak pa pas partou) ; prevwar delo ek manze pou tini ant de zilet — ena laboutik dan La Nouvelle ek de-trwa ti-vilaz, me pa partou ek pa ninport ki ler ; ek pa kont lor to telefonn, rezo ale-vini avek bann vale. Avan to rante, dir kikenn to sirkwi.

Sekirite, letan ek leta bann santie

Mafate merite, me li pa inprovize. Reg nimero enn li renione avan li mafatais : lamontagn zwe gramatin. To sorti boner-boner ek to finn arive — ouswa finn sorti — avan bann niaz ferm tou ver fin gramatin. Sezon sek, me a novam, se pli bon fenet ; pandan lete ostral, lapli kapav fer bann ravinn monte dan de-trwa er-tan, ek enn radie zame traverse kan delo pe monte.

Reg nimero de : get leta bann santie avan sak depar. Bann miray bouze, bann ros tonbe, ek prefektir ferm ek reouver bann bout santie ar bann larete. Dat piblikasion sa lartik-la, santie Bras de Saint-Paul (apre larivier) ek parti anba santie Cap Noir – Roche Verre Bouteille inn ferme, tandi ki santie Lataniers – Îlet à Cordes fek reouver apre travo (larete ziliet 2026, konplete an out). Kart ONF bann santie ouver ek ferme, se li ki fer lafwa — enn koudey lavey depar evit twa enn long marse ziska enn barier ferme.

Ekipman, pou fini : bann vre soulie lamars, enn kous so (bann nwit dan lao desann anba 10 °C dan liver ostral), proteksion soley serye ek enn lanp frontal. Nanye ekzotik — zis seki sa teren manifik ek frazil-la demande.

Vilaz Cilaos dan lipie bann miray so sirk, vwazin Mafate, Larenion
Depi Marla, Col du Taïbit desann lor Cilaos, sirk vwazin — konbinezon prefere bann marser. Foto : Miwok · CC0

Parol enn lokal

Boukou viziter « fer » Mafate dan enn zour, kronomet dan lame, ek sa mem li deza enn zoli zour. Me sirk-la rakont so vre zistwar zis ar bann ki dormi ladan. Rezerv enn nwit dan La Nouvelle ouswa Marla, ariv pou soley kouse lor bann miray, ekout silans retourne kan dernie elikopter inn pase — ek pandan dine, les met zit-la rakont twa kouma lavi marse isi, ant soler, lekol ek laronn fakter. Landime gramatin, kan to pe remont ver kol-la, to pou konpran kifer bann Mafatais zame pa finn oule enn sime loto : zot izolman pa enn fardo ki zot sibir, se enn swa ki zot defann. Parmi tou seki Larenion kapav ofer, pena nanye parey.

Moris Insider
Gid ek kart Larenion, kree ansam ar bann dimoun lokal. Bann vre spot, dan bon moman, ek lameteo zour la.

Vre Larenion, dan to pos

Kart eksploratër interaktif : 160 spot verifie lor plas, lameteo an direk zonn par zonn ek road trip kronometre lor vre semin. Gratis, san kont ek san kart bankër.

Dekouver Moris Insider →
PartazeXFacebookWhatsApp