Gid bann lokal

Salazie : sirk pli ver (ek vwal lamarye)

Moris Insider·12 septam 2026·9 minit lektir

Salazie se sirk ki to trouve an premie — ek sa enn ki to pa pou blie. Sirk pli fasil pou ale parmi trwa sirk La Renion, li osi pli ver : bann miray plis ki mil met, kouver ar lafore, ranpli ar kaskad — ladan pli seleb kaskad lil-la, Vwal Lamarye. O-fon, Hell-Bourg, sel vilaz depi teritwar deor ki dan lalis pli zoli vilaz Lafrans. Ala nou gid konple sirk-la, bann sif verifie an septam 2026.

Sirk pli ver lor lil-la

Trwa sirk antour Piton des Neiges, ki finn rant dan patrimwann mondial UNESCO an 2010 ansam ar bann pik ek bann ranpar lil-la : Mafate, kot okenn semin pa rantre, Cilaos ek so semin 420 viraz — ek Salazie, sel sirk ki ouver gran-gran lor losean. Nou rantre par RD48, ki kit Saint-André lor lakot Les ek swiv vale Rivière du Mât lor apepre 18 kilomet — konte 1 a 1 er 30 semin depi Saint-Denis.

Kifer sa kouler ver-la ? Parski Salazie get ver Les, kote divan : se rezion pli mouye lor lil-la — lakot Les gagn 3 000 a 5 000 mm lapli par an, kan Saint-Gilles res anba 700 mm. Rezilta-la li spektakiler : apre lapli, bann miray sirk-la ranpli ar plizir dizenn kaskad ki dire zis enn moman, labrim akros ar bann kret, ek sak viraz semin ouver lor enn miray plant. Se sa pri biye-la, ek li dou : se zis pou sa labondans-la ki nou vinn Salazie.

Sirk Salazie depi ranpar Bélouve, bann miray ver ek Piton Anchaing dan milie
Sirk-la depi ranpar Bélouve : dan milie, silouet plat Piton Anchaing. Photo : Jean-Louis Sicot · CC BY-SA 4.0

Vwal Lamarye, senbol sirk-la

Se kaskad ki pran plis foto dan La Renion, ek li pa demann okenn zefor : nou admire Vwal Lamarye depi enn belveder amenaze o-bor RD48, zis avan vilaz Salazie. Enn pake fin riban delo glis lor falez-la ek ouver kouma enn til — akoz sa so nom ; lezand lokal, li, rakonte ki enn zenn marye ti zet li laba pou sap ar enn maryaz forse, ek kaskad-la finn gard so vwal.

Bann pli kirye kapav apros ar basin-la par enn ti santie, kan li ouver — ranseigne avan to ale, bann fermtir bien frekan apre lapli. Ek nou dir li kler, kouma touzour : dan enn sirk kot lakrii monte vit, nou pa trene dan bann lili rivier, ek okenn basin pa sirveye laba. Spektak depi semin-la, li, pena okenn danze — ek li ase largeman. Nou gid lor bann pli zoli kaskad La Renion met Vwal Lamarye akote so bann ser, depi Trou de Fer ziska Langevin.

Hell-Bourg, vilaz kreol klase

Dan bout semin, lor apepre 930 met oter, Hell-Bourg aligne so bann lakaz kreol ar zot lanbreken kouler, so bann zardin ranpli ar ortansia ek so bann ti lari kot letan finn arete. Label-la merite : li sel vilaz depi teritwar deor ki dan lalis « Les Plus Beaux Villages de France », depi 1998.

Vilaz-la finn ne gras-a enn sours termal ki ti dekouver dan 19em siek : dimounn ti pe vinn Hell-Bourg « pran delo », ziska ki gran siklonn 1948 finn met enn lafin ar aktivite termal — bann rest ansien term ankor trouve, anba vilaz-la. Pou konpran nam kreol sa landrwa-la, pous laport Maison Folio, enn lakaz kreol 19em siek klase moniman istorik, ouver tou le zour (9 er-11 er 30 ek 14 er-17 er) : varang, guétali, zardin parfin — tou la. Maison Morange konplet vizit-la ar so mize lamizik ek lenstriman losean Indien. Konte enn a de-z-er pou balade dan vilaz-la, plis si enn kari retenir twa a-tab — bann latab kreol Hell-Bourg zot parmi bann meyer lor lil-la.

Vila kreol zonn ar varang ek zardin tropikal dan Hell-Bourg, vilaz klase dan sirk Salazie
Enn vila kreol Hell-Bourg : varang, lanbreken ek zardin — dekor sel vilaz deor ki klase. Photo : VillageHero · CC BY-SA 2.0

Piton Anchaing ek memwar bann marron

Dan milie sirk-la, enn som plat leve, antoure ar bann ranpar : Piton Anchaing, 1 356 met. So nom sarye enn parmi bann pli for zistwar lil-la : zistwar Anchaing ek Héva, bann esklav ki ti sove — bann « marron », kouma zot ti apele — ki ti trouv refiz lor sa pik enprenab-la ek ki finn viv laba lib pandan bann lane, avan bann saser esklav trak zot. Memwar marronaz pas partou dan bann nom landrwa dan bann Ot La Renion, ek Salazie li enn so bann leker.

Kapav mont lor som-la : konte 3 a 4 er ale-retour depi Îlet à Vidot, lor enn santie red ek parfwa glisan — normal dan sa sirk imid-la. Laba lao, rekonpans-la li total : sirk-la antie ouver lor 360°, depi Hell-Bourg ziska bann ranpar Bélouve. Al boner : bann niaz souvan aval bann kret ver lafin gramatin.

Bann twa Hell-Bourg devan ek Piton Anchaing ki dominn sirk Salazie
Depi Hell-Bourg, silouet Piton Anchaing — refiz Anchaing ek Héva dan lezand marron. Photo : Ekrem Canli · CC BY-SA 3.0

Souson, lerwa sirk-la

Enposib travers Salazie san zwenn li : souson — sayot pou lerest lemonn — se lanblenm sirk-la. So bann lian kouver bann trey akrose ar bann pant, along RD48 kouma otour Hell-Bourg, ek so plantasion fer sirk-la viv depi bann zenerasion. Preske tou souson La Renion sorti isi : klima imid Salazie se exakteman seki li bizin.

Dan lasiet, li partou : gratin souson, bengn krokan, salad bred souson (bann zenn pous), ouswa akonpagnman enn kari. Hell-Bourg mem dedie li enn lafet, ar defile ek konkour lakwizinn. Gout li lor plas, dan enn latab kreol vilaz-la : se enn bout sirk dan lasiet — ek fason pli sinp pou soutenir bann dimounn ki gard li vivan.

Trey souson (sayot) lor bann pant sirk Salazie, plantasion senbol sirk-la
Enn trey souson dan Salazie : lanblenm sirk-la pouse o-bor semin, dan oter lame. Photo : David Monniaux · CC BY-SA 3.0

Randone : depi Bélouve ziska Trou de Fer, ek ver Mafate

Salazie li enn gran laport randone dan La Renion. Klasik-la : mont dan lafore Bélouve par santie École Normale, ki grinp depi fon sirk ziska ranpar — apre kontinie atraver lafore tamarin ziska belveder Trou de Fer : enn gouf kot delo tonb 725 met an kat so, apepre de-z-er mars depi zit Bélouve. Se enn parmi bann pli gran spektak lil-la, ek li gagne zis apie.

Lezot zoli ler lor santie : Source Manouilh ek so delo feriziné, Mare à Poule d’Eau trankil pre ar vilaz Salazie, ouswa Trois Cascades lao Hell-Bourg. Bann kanioner konn Salazie osi pou Trou Blanc, enn parmi bann pli repite kanion lil-la — zis ar gid. Anfin, tigit viziter kone : Salazie li osi enn laport ver Mafate. Par Grand Îlet apre Le Bélier, to ariv an loto dan parking Col des Bœufs (5 € lazourne, 14 € aswar, gardien) — ek depi laba, sirk san semin li de-z-er mars. Nou gid Mafate explik sa « laport nor »-la an detay.

Gouf Trou de Fer ek so bann kaskad 725 met, depi belveder Bélouve
Trou de Fer, 725 met sit an kat so : de-z-er mars depi zit Bélouve. Photo : Jean-Louis Sicot · CC BY-SA 4.0

Konsey pratik : semin, letan, bon moman

Enn sel semin rant ek sorti dan sirk-la, ek se sa so pwin feb : RD48 gagn koupir regilierman akoz bann ros ki tonbe. Zis dan bann dernie mwa : ferme apre re-ouver an alterna lafin desam 2025 (sekter Îlet Morin), ferme net enn gramatin an me 2026 mem plas, enn nwit an out 2026 kot Pont de l’Escalier — sak fwa re-ouver apre enn inspeksion falez. Refleks enn lokal : verifie leta semin avan to monte, sirtou apre gro lapli, lor bann media lokal ouswa bann kanal Departman.

Kote lesiel, regleman bann Ot vo dob dan sa sirk imid-la : al boner — bann gramatin pli kler, bann niaz mont dan vale pandan lazourne. Liver ostral (me-oktob) donn bann zour pli fiab ; lete, ankor pli ver, pey li ar lapli ek labrim — nou gid lor kan pou al La Renion explik tou mekanik-la. Lor 930 met, enn ti lenn zame tro dan aswar. Enn lazourne ase pou belveder Vwal Lamarye, Hell-Bourg ek Mare à Poule d’Eau ; dormi enn nwit lor plas — latab kot bann abitan, kari lor dife dibwa, silans sirk-la — ek Salazie vinn enn parmi bann pli zoli letap enn itinerer 10 zour. Lerest lil-la pe atann twa lor nou blog La Renion, gid par gid.

Moris Insider
Gid ek kart Larenion, kree ansam ar bann dimoun lokal. Bann vre spot, dan bon moman, ek lameteo zour la.

PartazeXFacebookWhatsApp